ضرورت یادگیری نحوه بستن زنجیر چرخ خودرو؛ مزایا و اصول رانندگی با زنجیر چرخ

رانندگی در شرایط زمستانی می‌تواند چالش‌برانگیز باشد، به ویژه در مناطقی که برف و یخ سطح جاده را پوشانده‌اند. در این شرایط، لاستیک‌های عادی نمی‌توانند اصطکاک کافی با سطح جاده ایجاد کنند و احتمال لیز خوردن و لغزش خودرو افزایش می‌یابد. زنجیر چرخ به عنوان یک وسیله کمکی، این مشکل را تا حد زیادی برطرف می‌کند. زنجیر چرخ با افزایش سطح تماس لاستیک با جاده و ایجاد شیارها و دندانه‌هایی بر روی چرخ، اصطکاک را بهبود می‌بخشد و باعث می‌شود که خودرو بتواند در مسیرهای برفی و یخ‌زده به راحتی حرکت کند و ایمنی بیشتری داشته باشد.

---

زنجیر چرخ را می‌توان به عنوان یکی از اصلی‌ترین و البته حیاتی‌ترین ملزومات جانبی برای خودروها دانست که می‌تواند در روزهای برفی بسیار کارآمد باشد. با این حال بسیاری از رانندگان با زنجیر چرخ خودرو و انواع آن آشنا نیستند. از سوی دیگر، تنوع زیادی در این حوزه وجود دارد. همین موضوع سبب می‌شود تا اغلب افراد در زمان خرید زنجیر چرخ با سردرگمی مواجه شوند.

زنجیر چرخ‌ها را می‌توان جزو معدود لوازم جانبی خودرو دانست که در قانون راهنمایی و رانندگی برای داشتن آن الزاماتی تعریف شده است. این موضوع سبب شده است تا تقاضای زیادی برای خرید زنجیر چرخ خودرو ایجاد شود. به دنبال تقاضای زیاد، تعدادی از تولیدکنندگان هم اقدام به ساخت مدل‌های متنوعی از این محصولات کرده‌اند.

انواع زنجیر چرخ

زنجیر چرخ‌ها انواع و اشکال بسیار متنوعی دارند و شما می‌توانید با توجه به بودجه مورد نظر، ابعاد لاستیک و همچنین نوع محور محرک خودرو خود یکی از آن‌ها را انتخاب کنید.

زنجیر چرخ تکی

این نوع زنجیر چرخ‌ها که آهنی هستند، از دو زنجیر به صورت موازی در طول و زنجیرهای کوتاه در عرض که دور تا دور چرخ به دو زنجیر موازی وصل شده‌اند، تشکیل شده است و در نهایت، ابتدا و انتهای زنجیر چرخ تکی در راستای رشته طولی به هم متصل می‌شوند. در این نوع، دو رشته زنجیر موازی طولی تشکیل شده که رشته زنجیرهای عرضی و کوتاه و به صورت شکلی با قلاب‌های مربوطه به فاصله‌های معین به آن‌ها وصل شده‌اند و چفت و بست زنجیر در انتهای دو رشته طولی قرار دارد.

مهم‌ترین تفاوتی که این مدل با مدل زوجی دارد؛ یک رشته زنجیر در وسط است. استفاده از این مدل زنجیر برای جاده‌هایی توصیه می‌شود که لغزنده‌تر هستند. بنابراین بهتر است از آن‌ها در محیط‌های عادی شهری استفاده نکنید

زنجیر چرخ زوجی

زنجیر چرخ‌های زوجی طراحی و ساختمان شبیه زنجیرهای تکی دارند با این تفاوت که دارای سه رشته زنجیر طولی بوده و دو دست رشته زنجیرهای کوتاه و عرضی به این رشته‌های طولی متصل هستند. همچنین این نوع زنجیرها نیز مانند زنجیر چرخ تکی، فلزی بوده از آهن ساخته می‌شوند.

عموما زنجیر چرخ‌های فلزی دارای مقاومت بالا، اصطکاک عالی و البته طول عمری بیشتری هستند. از طرفی دیگر نسبت به سایر زنجیر چرخ‌ها، کمتر دچار خوردگی می‌شوند. همین عامل هم سبب می‌شود تا برای استفاده مداوم، مناسب باشند.

اما در کنار این موارد باید بدانید که شیوه‌ی نصب دشواری دارند و حمل آن‌ها نیز اندکی سخت است. افزون بر این موارد به دلیل ضخامتشان، ممکن است به سیستم جلوبندی خودرو آسیب‌های جدی وارد کنند. این مشکلات سبب شده تا برای آن‌ها جایگزین‌های دیگری ایجاد شود.

زنجیر چرخ پلیمری یا ژله‌ای

پلیمر ماده‌ای است که تقریبا ارزشی برابر با آهن دارد. زنجیر چرخ پلیمری (ژله‌ای) طوری طراحی شده است که نسبت به نوع آهنی آن، بسیار راحت‌تر نصب شود. همچنین این نوع از زنجیر چرخ‌ها، اصطکاک بیشتری با جاده ایجاد می‌کنند و در برف عمیق، مانع از فرو‌ رفتن خودرو می‌شوند.

زنجیر چرخ‌‌ پلیمری از محبوبیت زیادی در بازار برخوردار است و در عین حال قیمت بالایی هم دارد. به همین دلیل آمار فروش آن نسبت به نوع آهنی کمتر بوده و رتبه دوم خرید در بازار را به خود اختصاص داده است. از این نوع از زنجیر چرخ‌ها به دلیل نصب آسان و ظاهری شیک، بیشتر در چرخ‌های دارای رینگ اسپرت استفاده می‌کنند.

زنجیر چرخ تسمه‌ای

 

این نوع از زنجیرها به صورت موازی و مانند تسمه دور تا دور چرخ را احاطه می‌کنند. زنجیر چرخ‌های تسمه‌ای، بازدهی کمتری نسبت به نوع پلیمری دارند و همچنین در بازار از محبوبیت کمتری نسبت به سایر زنجیر چرخ‌ها برخوردار هستند. این محصولات عموما حالت زنجیری ندارند، بلکه به صورت رشته‌های جدا از هم هستند که باید به صورت تکی روی لاستیک نصب شوند.

روی هر لاستیک بین دو تا ده عدد رشته نصب می‌شود. جنس این رشته‌ها عموما از ترکیبات نانو پلیمری یا ژله‌ای است. برای نصب آن‌ها باید رینگ خودرو دارای چشمه یا سوراخ‌هایی باشد تا شخص بتواند رشته‌ها را از آن عبور داده و با طرف دیگر آن اتصال دهد. به همین جهت بیشتر برای رینگ‌های اسپرت مناسب است. از آن جایی که این رشته‌ها کاملا چرخ‌ها را در بر می‌گیرند، به آن‌ها زنجیر چرخ کمربندی هم گفته می‌شود.

مدل تسمه‌ای شبیه مدل‌های قبلی از محبوبیت خوبی برخوردار نیست. از این‌ جهت فروش آن بسیار کم است. این نوع به شکل یک خط روی رینگ خودرو و لاستیک نصب می‌شود. دقت داشته باشید در تولید این مدل کارایی مدنظر نبوده و بنابراین کیفیت و کارایی آن از مدل پلیمری بسیار کمتر است.

کابل تایرها

 

کابل تایرها در حالت کلی دارای وزن کمتر و حمل‌ونقل ساده‌تری نسبت به مدل‌های معمولی زنجیر چرخ هستند. از سوی دیگر، چنان‌چه یکی از رشته‌های آن پاره شود، احتمال آسیب به سیستم تعلیق خودرو جدی نخواهد بود. این در حالی است که در مدل‌های عادی یا فلزی، اگر یکی از زنجیرها پاره شود، به احتمال زیاد راننده کنترل خودرو را از دست خواهد داد.

البته با وجود مزیت‌های یادشده باید بگوییم که این محصولات نمی‌توانند کشش و اصطکاکی مشابه مدل‌های کلاسیک زنجیر چرخ داشته باشند. از سوی دیگر عمر آن‌ها کمتر بوده و سریع‌تر دچار خوردگی می‌شوند. افزون بر این موارد نمی‌توان برای استفاده طولانی‌مدت به آن‌ها تکیه کرد. این همان عاملی است که باعث شده تا همچنان مدل‌های کلاسیک در بازار حذف نشوند.

زنجیر چرخ ماشین روی کدام چرخ بسته می‌شود؟

زنجیر چرخ‌ها روی محورهایی بسته می‌شوند که بار نیروی محرکه خودرو به آن انتقال پیدا می‌کند؛ به عبارتی در خودروهای دیفرانسیل جلو، زنجیر روی چرخ جلو و در خودروهای دیفرانسیل عقب، زنجیر چرخ روی محور عقب نصب می‌شود. همچنین در خودروهای دو دیفرانسیل که نیرو محرکه را به هر چهار چرخ منتقل می‌کنند، باید زنجیر چرخ روی هر چهار چرخ خودرو نصب شود. از روی چرخ‌هایی که بکسوات می‌‌کنند نیز می‌توان دیفرانسیل خودرو را تشخیص داد. خودروهای ایرانی مانند پژو و پراید دیفرانسیل جلو هستند.

مزایای استفاده از زنجیر چرخ

از جمله مزایای استفاده از زنجیر چرخ می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

قدرت بیشتر در هنگام رانندگی در برف: حرکت کردن در جاده برفی کار نسبتا دشواری است. با داشتن زنجیر چرخ هنگام رانندگی کنترل بیشتری روی خودرو دارید و احتمال سر خوردگی در خیابان یا جاده لغزنده به‌شدت کاهش میابد.

سرعت بهتر در زمان رانندگی: زمانی که زنجیر چرخ نداشته باشید نمیتوانید در برف عمیق و یخبندان برانید. بستن زنجیر چرخ به شما این امکان را میدهد تا به‌راحتی و با سرعت مناسب حرکت کنید.

اصطکاک مناسب چرخ ها: بستن زنجیر چرخ ژله ای باعث ایجاد اصطکاک مناسب لاستیک ماشین با سطح زمین می‌کند و همین امر مانع سر خوردن ماشین در خیابان یا جاده لغزنده می‌شود.

روش نصب زنجیر چرخ 

نصب زنجیر چرخ به دقت و توجه زیادی نیاز دارد. هر نوع زنجیر چرخ روش نصب خاص خود را دارد، اما به طور کلی مراحل زیر در نصب اکثر زنجیر چرخ‌ها یکسان است:

آماده‌سازی و بررسی زنجیر چرخ: قبل از هر چیزی، زنجیر چرخ‌ها را از لحاظ سلامت و یکپارچگی بررسی کنید. اطمینان حاصل کنید که هیچ‌گونه خرابی یا ساییدگی در زنجیر وجود ندارد.

خاموش کردن خودرو و استفاده از ترمز دستی: خودرو را در محل امنی پارک کرده و ترمز دستی را فعال کنید تا در طول نصب زنجیر، خودرو حرکت نکند.

پهن کردن زنجیر روی زمین: زنجیر را به صورت باز شده روی زمین پهن کنید و اطمینان حاصل کنید که هیچ گره یا پیچ‌خوردگی در آن وجود ندارد.

کشیدن زنجیر روی تایر: زنجیر چرخ را روی تایر قرار داده و با دست به آرامی زنجیر را روی سطح تایر بکشید. سپس زنجیر را به گونه‌ای تنظیم کنید که تمام سطح تایر را به خوبی پوشش دهد.

بستن اتصالات زنجیر: زنجیرهای چرخ دارای اتصالاتی هستند که پس از قرار گرفتن روی تایر، باید آن‌ها را محکم کنید تا زنجیر به خوبی در جای خود قرار گیرد.

تست حرکت: پس از نصب، چند متر خودرو را حرکت دهید و به دقت عملکرد زنجیر چرخ را بررسی کنید تا مطمئن شوید که زنجیر در جای خود قرار گرفته است و به درستی عمل می‌کند.

نحوه باز کردن زنجیر چرخ

۱. بازکردن زنجیر چرخ به‌محض رسیدن به جادهٔ خشک یا معمولی

اگر از جاده‌های لغزنده بیرون آمدید یا با علائمی مواجه شدید که حاکی از بی‌نیازی به زنجیر چرخ بودند، جهت بازکردن آن‌ها اقدام کنید. رانندگی با زنجیر چرخ در شرایط آب‌وهوایی مساعد و معمولی نه‌ تنها به تایرهای خودروی شما، که به سطح آسفالت جاده هم آسیب می‌رساند.

۲. بازکردن بست‌ها یا حلقه‌ها از قسمت داخلی تایر

برای دسترسی به محل اتصال بست‌ها، نیاز است روی زمین قرار بگیرید. برگرداندن چرخ‌های خودرو به سمت داخل هم ممکن است باعث آسان‌تر شدن این دسترسی شود. اگر تایر روی محل اتصالات قرار گرفته بود، کمی خودرو را به‌سمت جلو حرکت دهید تا محل موردنظر در دسترس قرار بگیرد. اگر هم از تسمه‌های نایلونی مخصوص جهت محکم‌تر کردن زنجیر دور چرخ‌ها استفاده کردید، لازم است پیش از بازکردن زنجیر چرخ، آن تسمه‌ها را باز کنید.

۳. تخت قراردادن زنجیر چرخ روی زمین پس از بازکردن آن

زنجیر چرخ را که باز می‌کنید، زیر تایر قرار خواهد گرفت و فعلا امکان بیرون‌کشیدن آن وجود نخواهد داشت. زنجیر را کاملا تخت و صاف روی زمین پهن کنید تا به‌هنگام حرکت دادن خودرو از وارد شدن آسیب به تایر جلوگیری شود. زنجیر به هیچ عنوان نباید اطراف محور چرخ‌ها یا تایرها پیچ‌وتاب خورده باشد.

۴. حرکت‌ دادن آهسته خودرو روبه‌جلو

خودرو را تنها به‌اندازه‌ای حرکت دهید که امکان برداشتن زنجیر چرخ‌ها وجود داشته باشد. برای جلوگیری از زنگ‌زدگی زنجیر چرخ‌ها پیش از قرار دادن در بسته‌بندی، آن‌ها را خوب خشک‌ کنید؛ به‌علاوه تا جای ممکن از پیچ‌وتاب خوردن آن‌ها جلوگیری کنید تا در موارد استفاده بعدی، به دردسر اضافی دچار نشوید.

نکات ایمنی در استفاده از زنجیر چرخ

استفاده از زنجیر چرخ به ایمنی رانندگی کمک می‌کند، اما در صورت استفاده نادرست، می‌تواند خطراتی را نیز به همراه داشته باشد. به همین دلیل، رعایت نکات زیر هنگام استفاده از زنجیر چرخ ضروری است:

سرعت مجاز: حداکثر سرعت توصیه‌شده برای رانندگی با زنجیر چرخ بین ۳۰ تا ۵۰ کیلومتر بر ساعت است. رانندگی با سرعت بالاتر می‌تواند باعث خرابی زنجیر و آسیب به لاستیک‌ها و جاده شود.

پرهیز از جاده‌های خشک: زنجیر چرخ برای استفاده در جاده‌های برفی و یخ‌زده طراحی شده است و در جاده‌های خشک ممکن است آسیب‌زا باشد. در صورت ورود به جاده‌های خشک،  زنجیر چرخ‌ها را باز کنید.

نگهداری منظم زنجیر چرخ: زنجیر چرخ‌ها را به طور منظم بررسی کنید و از زنگ‌زدگی و ساییدگی آن‌ها جلوگیری کنید. پس از استفاده، زنجیرها را تمیز کرده و در مکانی خشک نگهداری کنید.

 

لینک خبر