انواع جنس تسمه تایم خودرو و تفاوت CR با HNBR

تسمه تایم که یکی از اجزای کلیدی در سیستم‌های موتور خودرو است و برای هماهنگ‌سازی حرکت نوارها (والوها) و میله‌ها در موتور مورداستفاده قرار می‌گیرد در انواع مختلف CR,HNBR و BSF تولید می‌شوند.

اگر به جلو یا کنار موتور و ناحیه زیر کاور محفظه تایمینگ میل سوپاپ نگاه کنید، در برخی موارد یک تسمه دندانه‌دار به نام تسمه تایم می‌بینید که دنده میل سوپاپ را به دنده سر میل لنگ متصل کرده است. البته در بیشتر خودروهای امروزی، این تسمه با زنجیر جایگزین شده، اما هنوز هم بسیاری خودروها، از جمله تولیدات داخلی دارای تسمه تایم هستند.

انواع تسمه تایم خودرو

به طور کلی انواع تسمه تایم خودرو به دو دسته پلاستیکی و زنجیری تقسیم می شود که هر کدام ویژگی های خود را دارند و با توجه به پارامتر هایی که برای طراحی ماشین توسط طراح در نظر گرفته شده روی خودرو نصب می شوند.

تسمه تایم لاستیکی

انواع تسمه تایم خودرو نسبت به سایر تسمه های معرفی شده پرکاربردتر هستند و به علت داشتن دندانه با سایر انواع تسمه تفاوت دارند. دندانه های تسمه تایم ماشین مانع از لغزش آن می شود و در نتیجه زمانبندی اجزا را امکان پذیر می کند. این دندانه ها با میل بادامک و میل لنگ درگیر میشوند.

جنس لایه روی تسمه تایم از لاستیک است و داخل آن از یک سری سیم و ریسه فلزی یا نخی استفاده شده است. جنس این ریسه ها توسط برند سازنده با توجه به مدل خودرویی که انواع تسمه تایم خودرو برای آن تولید می شود ،انتخاب خواهد شد. هرچقدر خودرو، حجم موتور بیشتری داشته باشد، تسمه تایم آن نیز باید بیشتر تقویت شود.

انواع تسمه تایم خودرو به شکل نیم دایره ساخته می شوند تا جا انداختن آن ها راحت تر باشد و استهلاک کمتری ایجاد کنند. داخل این تسمه ها دندانه هایی تعبیه می‌شوند که جزو بارزترین خصوصیت تسمه تایم به شمار می‌آیند.

تسمه تایم زنجیری

در بعضی از خودروها به جای تسمه پلاستیکی از زنجیر استفاده میشود. یک باور غلط که در این خصوص وجود دارد این است که زنجیر ها نسبت به تسمه تایم پلاستیکی دوام بیشتری دارند و پاره نمی شوند. برخی افراد، بر اساس این باور غلط تسمه تایم لاستیکی را با زنجیر جایگزین می کنند در صورتی که این تفکر کاملاً اشتباه است و زنجیر ها نیز نیاز به تعویض دارند و از طرفی با اصول و پارامتر هایی که خودروی دارای تسمه لاستیکی با آن ساخته شده سازگار نیستند.

یکی از بزرگترین مشکلاتی که انواع تسمه تایم زنجیری برای قطعات خودرو ایجاد می کند، هنگام پاره شدن آن است چون این تسمه تایم ها از جنس فلز هستند زمانی که پاره می شوند خودشان نیز به سایر قطعات خودرو آسیب هایی را وارد می کنند در صورتی که تسمه تایم های پلاستیکی چنین آسیبی در صورت پارگی ایجاد نمی کنند.

وظیفه انواع تسمه تایم خودرو چیست؟

وظیفه اصلی انواع تسمه تایم این است که موجب شود سوپاپ ها و پیستون ها دقیقاً در زمان مناسب و بدون کوچکترین تاخیری کار خود را انجام دهند.

این تسمه از طریق چندین پولی به میل‌لنگ و میل‌سوپاپ متصل است. تسمه تایم که سال‌ها پیش به تسمه «گیلمر» نیز معروف بود، دو وظیفه مهم دارد: هم میل‌سوپاپ را به گردش در می‌آورد و هم آن را دقیقا با میل‌لنگ هماهنگ نگه می‌دارد. این کار باعث می‌شود سوپاپ‌ها در زمان مناسب باز و بسته شوند و به همین دلیل به آن تسمه تایمینگ می‌گویند؛ چراکه این تسمه زمان‌بندی عملکرد سوپاپ‌ها را تنظیم و حفظ می‌کند.

نشانه‌ های خرابی تسمه تایم و زمان تعویض آن

طول عمر تسمه تایم ها به واسطه شرکت‌ های تولیدی خودرو تعیین‌ شده ولی به دلیل جنس پلاستیکی آن‌ ها امکان خرابی و پارگی در تسمه بیشتر بوده و باید به‌ طور دائم بررسی شود. طول عمر تسمه تایم به کیفیت مواد به‌ کار رفته در آن، میزان درگیری با قطعات دیگر و نوع رانندگی بسیار وابسته بوده و در واقع تعیین‌ کننده دوام تسمه می ‌باشند. اگر نشانه ‌هایی مانند صداهای غیرعادی از موتور و عملکرد نادرست آن، خارج شدن دود زیاد از اگزوز و استارت نخوردن خودرو را مشاهده کردید، امکان دارد که تسمه تایم خودروی شما دچار مشکل شده و باید فوراً تعویض شود.

انواع خرابی تسمه تایم خودرو

تسمه تایم نیز مانند سایر قطعات مصرفی خودرو دچار خرابی میشود که از متداول ترین انواع خرابی آن می توان به موارد زیر اشاره کرد:

کچل کردن

وجود دندانه ها در انواع تسمه تایم ماشین تاثیر قابل توجهی روی عملکرد موتور خودرو و زمانبندی تسمه و سوپاپ دارد. زمانی که هر یک از دندان ها ساییده شده و صاف شوند اصطلاحا می گویند تسمه تایم کچل کرده و در این شرایط باید بلافاصله نسبت به تعویض تسمه تایم ماشین اقدام کنید.

پاره شدن و بریدن تسمه تایم

علت اصلی پاره شدن و بریدن تسمه تایم تعویض نکردن به موقع آن است. اگر از انواع تسمه تایم اورجینال خودرو استفاده کنید، زمان تعویض آن بین ۶۰ تا ۷۰ هزار کیلومتر است اما اگر تسمه تایم ماشین شما از برندهای متفرقه باشد یا نحوه رانندگی شما به صورتی باشد که فشار زیادی به تسمه تایم وارد کند باید خیلی سریعتر به فکر تعویض آن باشید تا مشکلی برای موتور خودرو پیش نیاید.

اگر تسمه تایم پاره شود چه اتفاقی می افتد؟

در صورتی که تسمه تایم پاره شود، هر یک از سوپاپ ها مانند سوپاپ هوا، سوپاپ بنزین و غیره به دلخواه حرکت می‌کنند و هیچگونه هماهنگی بین آنها وجود نخواهد داشت. در این شرایط سوپاپ ها به یکدیگر برخورد می کنند و ممکن است موجب کج شدن و شکستن پیستون ها و یا خراشیدگی جداره سیلندر شوند. در صورت بروز هر یک از این خرابی ها، هزینه های بسیار زیادی برای تعمیر قطعات آسیب دیده به شما تحمیل خواهد شد. به همین علت توصیه می شود انواع تسمه تایم خودرو را به موقع تعویض کنید.

چرا باید تسمه تایم ماشین را به موقع تعویض کنید؟

اگر هر یک از دنده های تسمه تایم، دچار ساییدگی شده باشد زمانی که در اثر شتاب گیری سریع یا معکوس کشیدن، تحت فشار بسیار بالا قرار می گیرند به اصطلاح یک یا چند دنده را رد میکند. رد کردن موجب میشود زمان بندی سوپاپ ها و پیستون ها دقیق نباشد و در زمان بندی اختلال ایجاد شده و حتی ضربه هایی بین پیستون و سوپاپ ایجاد شود اگر این ضربه ها شدید باشد منجر به کج شدن سوپاپ ها و ایجاد سر و صدای زیاد و اختلال در عملکرد موتور خواهد شد در صورتی که تسمه تایم خودرو را به موقع عوض نکنید، احتمالا مجبور می شوید هزینه های چند میلیونی را برای تعمیر موتور خودرو پرداخت نمایید.

تسمهHNBR

تسمه‌های تایم با جنس HNBR (Hydrogenated Nitrile Butadiene Rubber) از لاستیک هیدروژنه شدة نیتریل بوتادیین تشکیل شده‌اند. این جنس لاستیکی با فرایند هیدروژناسیون بهبودیافته و خصوصیات برتری از جمله مقاومت بیشتر در برابر حرارت، روغن، خوردگی و اشعه UV دارد. تسمه‌های تایم با استفاده از HNBR بسیار مقاوم به شرایط سخت محیطی می‌شوند.

مقاومت بالا به دماهای بالا و پایین، استحکام مکانیکی مناسب، و مقاومت در برابر عوامل شیمیایی، این تسمه‌ها را به گزینة ایده‌آلی برای سیستم‌های تایم در موتورها تبدیل کرده است. استفاده از تسمه‌های تایم با جنس HNBR به تأمین دقت در زمان‌بندی موتور، افزایش عمر مفید و ارتقا کارایی سیستم موتور کمک می‌کند.

تسمهCR

تسمه‌های تایم با جنس CR (Chloroprene Rubber) از لاستیک کلراپرن تشکیل شده‌اند. CR یک نوع لاستیک ساخته شده از پلیمر کلراپرن است که خصوصیات منحصربه‌فردی از جمله مقاومت در برابر روغن، حرارت، و خواص مکانیکی مناسب دارد. تسمه‌های تایم با جنس CR به دلیل انعطاف‌پذیری، مقاومت در برابر خوردگی، و عمر مفید طولانی، در بسیاری از سیستم‌های تایم خودروها به کار می‌روند. این تسمه‌ها در محدوده دماهای گسترده عملکرد می‌کنند و مقاومت به تغییرات شرایط جوی را دارا هستند. همچنین، خصوصیات ضدآب CR از آن یک گزینه مناسب برای موتورها و سیستم‌های تایم در شرایط محیطی متنوع و مختلف می‌سازد.

چرا تسمه‌های HNBR در خودروهای جدید رایج شده‌اند؟

چون موتورهای جدید دمای کاری بالاتر دارند

فشار بیشتری روی تسمه ایجاد می‌کنند

فضای کوچکتری دارند و نیاز به تسمه مقاوم‌تر است

به همین دلیل بیشتر خودروهای روز دنیا از تسمه تایم HNBR استفاده می‌کنند

سلامت و عملکرد مناسب موتور به وضعیت تسمه های ماشین بستگی دارد. بنابراین، هر یک از انواع تسمه ماشین و عملکردشان را به خاطر بسپارید تا بتوانید از آن‌ها به بهترین شکل ممکن استفاده و نگهداری کنید

سعی کنیدتسمه تایم را حتما زیر ۶۰ هزار کیلومتر کارکرد خودرو عوض کنید تا با عواقب پاره شدن آنها روبرو نشوید..

لینک خبر